Từ năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra một loạt điều chỉnh trong quy chế tuyển sinh đại học. Các thay đổi này tác động trực tiếp đến cách thức đăng ký, xét tuyển cũng như cách trường đại học đánh giá hồ sơ thí sinh.
So với năm 2025, quy định mới có xu hướng siết chặt hơn, hướng đến tính minh bạch, công bằng và giảm áp lực thi cử cho học sinh. Dưới đây là phân tích chi tiết sáu điểm thay đổi nổi bật nhất mà thí sinh và phụ huynh cần đặc biệt lưu ý trong mùa tuyển sinh 2026.
1. Giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký – tối đa 15
Trong mùa tuyển sinh 2025, thí sinh có thể đăng ký không giới hạn số lượng nguyện vọng. Điều này dẫn đến một thực tế: nhiều học sinh đăng ký đến vài chục nguyện vọng, thậm chí cả trăm, khiến hệ thống xử lý bị quá tải và quá trình lọc ảo phức tạp hơn đáng kể.
Từ năm 2026, số lượng nguyện vọng được giới hạn ở mức tối đa 15, buộc thí sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn khi sắp xếp mức độ ưu tiên của các ngành và trường.
Giới hạn này không chỉ giảm bớt gánh nặng cho hệ thống tuyển sinh quốc gia mà còn giúp thí sinh thực sự tập trung vào những lựa chọn phù hợp nhất với năng lực, sở thích và mục tiêu nghề nghiệp của mình.
Đồng thời, điều chỉnh mới góp phần giảm tình trạng “đặt đại”, đăng ký tràn lan, nhằm tránh lãng phí nguồn lực và tạo ra môi trường tuyển sinh công bằng hơn cho tất cả thí sinh.
2. Ngành Sư phạm phải được đặt trong 5 nguyện vọng đầu tiên
Một điểm khác biệt đáng chú ý là từ năm 2026, các nguyện vọng liên quan đến ngành Sư phạm bắt buộc phải được xếp trong top 1–5.
Những năm trước, không có quy định về vị trí của các ngành đặc thù, dẫn tới tình trạng nhiều thí sinh không có ý định theo học Sư phạm nhưng vẫn đăng ký như một “nguyện vọng dự phòng”, gây tăng ảo chỉ tiêu và làm lệch cân đối tuyển sinh.
Quy định mới giúp đảm bảo rằng chỉ những thí sinh thực sự mong muốn theo học Sư phạm mới đăng ký vào nhóm ngành này. Đây cũng là cách Bộ Giáo dục kiểm soát chất lượng đầu vào đối với ngành có liên quan trực tiếp đến hệ thống giáo dục quốc dân, đồng thời tối ưu chỉ tiêu đào tạo giáo viên theo nhu cầu thực tế.
3. Mỗi trường chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển
Giai đoạn 2020–2025, rất nhiều trường đại học đưa ra nhiều phương thức xét tuyển khác nhau, có nơi sử dụng 10–15 phương thức, khiến thí sinh khó theo dõi và tạo áp lực hồ sơ lớn. Từ năm 2026, mỗi trường đại học chỉ được phép sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển (không tính tuyển thẳng). Điều này giúp giảm đáng kể sự phức tạp trong tuyển sinh và giúp thí sinh dễ dàng nắm bắt thông tin hơn.
Việc giới hạn số phương thức cũng tạo điều kiện để các trường tập trung vào những hình thức đánh giá thực sự hiệu quả và phù hợp với đặc thù đào tạo của mình. Đồng thời, điều này hạn chế sự chồng chéo giữa các phương thức và tránh tình trạng thí sinh phải chuẩn bị quá nhiều loại giấy tờ, chi phí phát sinh thêm không cần thiết.
4. Xét tuyển học bạ chặt chẽ hơn: sử dụng điểm 6 học kỳ và yêu cầu điểm thi tốt nghiệp tối thiểu
Xét học bạ là phương thức chiếm tỷ lệ thí sinh trúng tuyển lớn nhất, khoảng 40% mỗi năm. Tuy nhiên, điểm học bạ ở mỗi trường THPT có sự chênh lệch lớn, gây nhiều tranh cãi về tính công bằng. Vì vậy từ năm 2026, Bộ yêu cầu xét học bạ dựa trên điểm trung bình của cả 6 học kỳ lớp 10–12, thay vì chỉ 3–5 học kỳ hoặc riêng lớp 12 như trước đây.
Ngoài ra, tổ hợp xét tuyển phải bao gồm ít nhất ba môn, trong đó bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn. Trọng số của các môn này không được dưới 10/30 điểm, đảm bảo tính nền tảng trong đánh giá năng lực học tập.
Không chỉ vậy, thí sinh phải đạt tối thiểu 15/30 điểm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT cho ba môn tương ứng. Điều này nhằm đảm bảo rằng học bạ không còn là yếu tố quyết định duy nhất mà phải kết hợp với điểm thi để tăng độ tin cậy và minh bạch.
5. Điểm cộng ưu tiên được cơ cấu rõ ràng thay vì áp dụng chung chung như trước
Trước đây, quy định về điểm cộng ưu tiên khá mở và phụ thuộc nhiều vào quyết định của từng trường. Từ năm 2026, Bộ Giáo dục phân loại rõ ràng các nhóm điểm cộng, dù tổng điểm tối đa vẫn giữ nguyên là 3/30.
Các nhóm này bao gồm điểm thưởng cho thí sinh có quyền tuyển thẳng nhưng không sử dụng; điểm thưởng cho thành tích, tài năng đặc biệt; và điểm khuyến khích từ các chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế.
Cách phân chia này vừa minh bạch, vừa giúp hạn chế tình trạng hiểu sai hoặc lạm dụng điểm ưu tiên. Đặc biệt, thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế sẽ không còn được hưởng “hai lần lợi thế” như trước, tức là vừa được quy đổi điểm, vừa được cộng điểm khuyến khích. Nếu chứng chỉ đã được quy đổi vào công thức xét tuyển, thí sinh sẽ không được cộng thêm điểm nữa, đảm bảo sự công bằng trong toàn bộ quá trình.
6. Quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ phải theo thang điểm tối thiểu 5 mức
Một điểm điều chỉnh quan trọng liên quan đến chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS, TOEFL… Từ năm 2026, các trường đại học buộc phải công bố bảng quy đổi theo ít nhất 5 mức điểm, đảm bảo sự phân hóa rõ ràng giữa các mức năng lực. Điều này tránh tình trạng quy đổi quá “mềm” hoặc chênh lệch giữa các trường, gây bất lợi cho thí sinh.
Việc chuẩn hóa quy đổi giúp thể hiện chính xác hơn khả năng ngôn ngữ của thí sinh, đồng thời đặt các ngôi trường đại học vào cùng một hệ thống đánh giá thống nhất. Đây là điểm rất quan trọng vì chứng chỉ ngoại ngữ đã trở thành yếu tố phổ biến trong hồ sơ xét tuyển những năm gần đây.
Lịch tuyển sinh 2026 dự kiến: sớm hơn nửa tháng so với mọi năm
Do kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được tổ chức vào ngày 11–12/6, toàn bộ lịch tuyển sinh đại học cũng được đẩy sớm hơn. Thí sinh có thể đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng từ 02/7 đến 17h ngày 14/7. Kết quả xét tuyển sau lọc ảo sẽ được công bố từ 17h ngày 10/8 đến 17h ngày 13/8.
Hiện nay, hầu hết các trường đại học trên cả nước đã thông báo phương thức tuyển sinh, chỉ tiêu và cách tính điểm dự kiến. Thí sinh cần theo dõi thông tin thường xuyên để chuẩn bị hồ sơ đúng hạn và chọn phương án xét tuyển phù hợp nhất cho mình.
Xem thêm: Top 7 trường đại học đào tạo ngành kinh tế uy tín tại Việt Nam
